Kako su leskovačka naselja dobijala imena: Sat mahala po satu na džamiji, Podvorce po legendi, a niko ne zna ko je Đura čije ime nosi naselje pored reke Veternice

Nema preciznih podataka ko je Đura po kome je Đurino naselje dobilo ime, ali se zasigurno zna da je Sat mala dobila ime po velikom satu koji se nalazio na džamiji koja je srušena. Još uvek se ne zna zašto se naselje Podrum zove baš tako, a istoričari tvrde da nije samo legenda da se na Hisaru u srednjem veku nalazio dvorac, pa otuda Podvorcu i ime.

Leskovačka naselja su često zbog svog položaja i konfiguracije dobijala čudna imena, ali i po pojedinim istorijskim činjenicima.

“Murdža mala je dobila ime po ciganima koji su stanovali pre rata od nekadašnjeg Kasparevg mosta pa prema bogojevačkom putu, i po njima se zove ova mala. To na turskom znači ciganska ulica. A naselje Rupe po konfiguracji terena, to jest po rupama koje su se tu nalazile“, objašnjava nam kustos i direktor leskovačkog Narodnog muzeja Nebojša Dimitrijević.

On tvrdi da su posle Drugog svetskog rata stari a i novi delovi grada dobijali  imena po socijalističkim odrednicama i herojima.

“Radničko, na primer, po zgradama koje su napravljene za radničku klasu. Slavko Zlatnović je skojevac iz Miroševca i onda  je novosagrađeno naselje dobilo je ime po njemu, a Zlatanović je ubijen u Mathauzenu. Malo ljudi to zna, ali Slavko i Žika Ilić Žuti su bili najbolji drugari„, kaže Dimitrijević.

Interesantiniji su nazivi pre narodne revolucije, koje su ostali iz tursko perioda, neki se zadržali neki izgubili.

Sat mala je prostor između Hisara, Veternice, i današnje ulice Svetozar Marković, a tu je bila velika džamija koja je na drvenoj kuli mala sat. Golema avlija, gde je danas Sajam, tu je bilo veliko dvorište oko turskih dvoraca šašit pašinog i novog saraja do Pana Đukića. Devetačka mala, preko puta železničke stanice, nekada se zvala Kovanluk (pčelinjak na turskom) pa su tu verovatno bili pašini pčelinjaci. Ili Grčka avlija, od Goleme avlije prema Veternici (od Pana Đukića do Veternice)“, dodaje Dimitrijević.

Pojedina naselja danas nose potpuno drugo imena i uglavnom su pomenuta u tekstu, ali su jako interesantni stari njihovi nazivi: Taban mala, Belčuga mala (Drkine vrbe) Džgarin vir – iza Masarikovog trga prema Bogojevcu, Ajtina mala, Pop Tošina mala, Karakašev sokak,  Abadžijska mala, Pazar mejdani, Šadrvan – na mestu špitalja, nekad su ti bili vodoskovi po kojima je i kraj dobio ime, Arnaut pazar, Pašino gumno i Arnaut pazar– duž Svetozara Markovića gde su dolazili Šiptari iz Jablanice na pijacu.