U Srbiji, prema poslednjem popisu, žive 356.404 osobe starije od dve godine sa nekom vrstom invaliditeta, zbog čega imaju mnogo poteškoća ili uopšte ne mogu da obavljaju svakodnevne aktivnosti. Među njima je više žena – 208.300, a verovatno se radi i o većem broju, jer je više od 100 hiljada ljudi odbilo da odgovori na pitanje o stepenu svog invaliditeta.
Najviše osoba sa invaliditetom živi na prostoru istočne i južne Srbije, odnosno najsiromašnijem i najnerazvijenijem delu zemlje i čini 6,31% ukupnog broja stanovnika.
Detaljniji podaci, međutim, daju i drugačiju sliku: Najveće učešće osoba sa invaliditetom u ukupnom broju stanovika starijih od dve godine, zabeleženo je u Crnoj Travi-14%, Plandištu-13,6%, Gadžinom Hanu- 10,4% i Svrljigu -10 procenata, a najmanje ih je evidnetirano u Preševu-1.1%,Tutinu-1.9%, Novom Pazaru -2,1% i Bujanovcu – 2,4%.
Najviše osoba sa invaliditetom ima problem sa hodom (60%), vidom i sluhom, a najmanje je onih koji imaju probleme vezane za komunikaciju (12,8%).
Upravo zbog toga, kao najveće prepreke u svakodnevnim pokušajima inkluzije u zajednicu, osobe sa invalidotetom ističu postojanje arhitektonskih barijera, onemogućen pristup svim javnim ustanovama i institucijama i nemogućnost korišćenja resursa u svim oblastima, još uvek u najvećoj meri, prilagođenih potrebama zdravog stanovništva. Određenih pomaka na bolje, ipak, ima.
Kada je u pitanju podizanje stepena ekonomske samostalnosti osoba sa invaliditetom, čini se da je zabeležen mnogo manji napredak. Iako je zakonom propisana obaveza poslodavcima da, u odnosu na broj zaposlenih, angažuju i određeni procenat osoba sa ivaliditetom, ili da, umesto toga, državi plaćaju penale, većina ih se još uvek radije odlučuje za ovu drugu opciju.
Ono što, ipak, najviše zabrinjava jeste činjenica da se lica sa hendikepom i dalje lakše navikavaju na nepostojanje rampi, taktilnih staza i nepoverenje poslodavaca, nego na predrasude, stigmatizaciju i sažaljive poglede.
Oni koji su dobili šansu da dokažu svoje kvalitete, višestruko su se revanširali zajednici. Svi ostali su za ovo društvo i dalje gotovo nevidljivi.
S.Stojiljković
Ako stepropustili...
