Vlada Srbije uputila je Narodnoj skupštini predlog Zakona o popisu poljoprivrede 2023. godine koji će regulisati prava i obaveze državnih organa i organizacija u vezi sa pripremama i sprovođenjem Popisa, dužnosti porodičnih poljoprivrednih gazdinstava i gazdinstava pravnih lica i preduzetnika, finansiranje popisnih radnji, ali i kazne za prekršaje.
U Popisu poljoprivrede 2023 planirano je prikupljanje podataka o lokacijama gazdinstava, zemljišnom fondu i kategorijama korišćenja poljoprivrednog zemljišta, površinama pod usevima, površinama voćnjaka i vinograda, navodnjavanju i upotrebi đubriva, broju stoke – po vrstama i kategorijama, navodi se u predlogu Zakona.
Popisom će se, takođe, prikupljati i podaci o broju ostalih životinja i košnica pčela, organskoj poljoprivrednoj proizvodnji, poljoprivrednim objektima, poljoprivrednoj mehanizaciji i opremi, radnoj snazi, drugim aktivnostima gazdinstva, primenjenim merama ruralnog razvoja, prenosi Nova ekonomija.
Popisom se obuhvataju:
- porodična poljoprivredna gazdinstva;
- privredna društva, zemljoradničke zadruge, ustanove ili druga pravna lica, kao i preduzetnik koji su registrovani da pretežno obavljaju delatnosti poljoprivredne proizvodnje,
- privredna društva i druga pravna lica registrovana za obavljanje delatnosti koje nisu poljoprivredna proizvodnja, a koja imaju organizovane ogranke ili druge organizacione delove u kojima obavljaju delatnosti poljoprivredne proizvodnje.
U predlogu zakona navodi se da popisom neće biti obuhvaćena domaćinstva sa sopstvenom poljoprivrednom proizvodnjom koja nije namenjena tržištu i ne prelazi fizički prag određen u skladu sa metodologijom popisa Republičkog zavoda za statistiku, kao i domaćinstva, privredna društva i preduzetnici koji ne obavljaju poljoprivrednu proizvodnju.
Prema predračunu Republičkog zavoda za statistiku Srbije za finansiranje izvršenja svih popisnih poslova neophodno je u periodu od 2020. do 2024. godine obezbediti ukupno 950.093.400 dinara, odnosno 7.917.445 evra.
Popis je finansijski podržan kroz IPA 2018 nacionalni program. Učešće sredstava iz budžeta Republike Srbije u planiranim ukupnim sredstvima jeste oko 33 odsto, dok je ostatak iz IPA fondova.
Zakonom su predložene i kazne za pravno lice, odgovorno lice u pravnom licu, preduzetnika, nosioca porodičnog poljoprivrednog gazdinstva, punoletnog člana porodičnog gazdinstva, ali i popisivača i koordinatora.
Tako je, na primer, kazna od 100.000 do 1.000.000 dinara predviđena za pravno lice koje obavlja delatnost poljoprivredne proizvodnje ako odbije da popisivaču da podatke o gazdinstvu koji se prikupljaju u skladu sa ovim zakonom ili mu da netačne ili nepotpune podatke. Za prekršaj odgovornog lica u pravnom licu predviđena je kazna od 30.000 do 50.000 dinara.
Sa druge strane, novčanom kaznom od 30.000 do 50.000 dinara kazniće se popisivač, koordinator i drugo fizičko ili pravno lice koje je zaduženo za obavljanje poslova u vezi s popisom, kao i odgovorno lice u pravnom licu koje obavlja poslove u vezi s popisom ako ne obavlja poslove popisa blagovremeno i na propisan način, ne vodi računa o tačnosti upisa podataka, ne čuva kao tajnu podatke o popisanim gazdinstvima.
Kazna od 50.000 do 100.000 dinara predviđena je za prekršaj člana popisne komisije koji je ovlašćen za raspolaganje sredstvima na podračunu za posebne namene ako nenamenski i nezakonito troši sredstva sa podračuna popisne komisije.
Kako piše u predlogu zakona, popisivanje se sprovodi u periodu od 1. juna do 31. decembra 2023. godine, a tačan datum početka određuje direktor Republičkog zavoda za statistiku.
Podaci koji se prikupljaju putem popisnog upitnika obuhvataju period od poslednjih 12 meseci koji prethode danu započinjanja popisa, dok se podaci u vezi sa korišćenjem podsticajnih sredstava odnose na trogodišnji period koji se završava na dan 31. decembar 2023. godine.
Popisivanje će početi ne kasnije od godine dana po završetku Popisa stanovništva, domaćinstava i stanova 2023, pre svega zbog korišćenja informacija ovog popisa za formiranje Lista domaćinstava koje će biti obuhvaćene Popisom, ali i zbog uštede finansijskih sredstava.
Naime, kako piše u predlogu Zakona, oprema (laptopovi i ostalo) koja je korišćena za sprovođenje Popisa stanovništva, domaćinstava i stanova 2023. godine biće iskorišćena i za ovaj Popis, piše u predlogu zakona.
U Popisu će se, takođe, koristiti skice i opisi granica popisnih krugova koje je izradio Republički geodetski zavod kao i tela formirana za potrebe sprovođenja Popisa stanovništva, domaćinstava i stanova 2023.
Zbog svega navedenog, finansijska sredstva predviđena za realizaciju Popisa 2023 su manja za oko 43 odsto u odnosu na utrošena sredstva za Popis poljoprivrede 2012, piše o predlogu.
Kako se predlaže zakonom, podaci će se prikupljati neposrednom od gazdinastava, metodom intervjua. Za taj posao biće angažovano 3.500 popisivača.
Popis priprema, organizuje i sprovodi Republički zavod za statistiku, pri čemu određene poslove u vezi sa Popisom na teritoriji opština, gradova i Grada Beograda Republički zavod za statistiku obavlja preko Popisnih komisija i Gradske uprave Grada Beograda – za teritoriju Grada Beograda.
Republilčki zavod ta statistiku dužan je da najkasnije do 31. januara 2024. objavi preliminarne rezultate popisa, a do 31. decembra 2025. i konačne rezultate.
Podaci dobijeni popisom omogućiće pregled stanja poljoprivrede na republičkom nivou i na lokalnom nivou gazdinstava, izradu strateških ciljeva Srbije u toj delatnosti. Takođe, popisom će se obezbediti i podaci za potrebe međunarodnih insututucija i organizacija, kao što su UN i Evrostat.
Pored toga, u procesu pridruživanja Srbije Evropskoj uniji, popisni podaci od značaja su za izveštavanje o napretku u više pregovaračkih poglavlja.
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici, kao i Twitter nalogu.
