Nekada su Iran i SAD bili u vrlo prijateljskim i savezničkim odnosima, ali su se, početkom 80-ih, posle nekoliko ključnih događaja, stvari potpuno okrenule. Od najbližih saradnika, sa istim interesima i ciljevima, dve države su počele da zauzimaju suprotne strane, a danas surovo ratuju jedna protiv druge
Jedan od najvažnijih događaja u složenim odnosima Irana i SAD, desio se 1953. godine, kada je CIA podržala puč u Iranu. Tada je svrgnut demokratski izabrani premijer Muhamed Mosadek, koji je prethodno nacionalizovao naftnu industriju, oduzevši monopol zapadnim kompanijama. Na vlast je vraćen šah Mohamed Reza Pahlavi, blizak Zapadu, čime je Iran postao važan saveznik SAD tokom Hladnog rata.
Veliki preokret dogodio se 1979. godine tokom Iranske revolucije, kada su masovni protesti primorali šaha da napusti zemlju. Na vlast je došao ajatolah Ruholah Homeini, koji je uspostavio Islamsku Republiku Iran i snažno se suprotstavio zapadnom uticaju, označivši Sjedinjene Američke Države kao „Velikog Sotonu“.
Iste godine izbila je i Iranska talačka kriza, kada su iranski studenti zauzeli američku ambasadu u Teheranu i držali 52 Amerikanca kao taoce čak 444 dana. Ovaj događaj doveo je do prekida diplomatskih odnosa i uvođenja američkih sankcija Iranu.
Napetosti su dodatno porasle tokom osamdesetih godina. Posebno tragičan događaj desio se 1988. godine kada su američke snage greškom oborile iranski putnički avion, pri čemu je poginulo svih 290 ljudi u letelici. Taj incident je dodatno produbio nepoverenje i neprijateljstvo između dve države.
Od tada pa do danas odnosi Irana i SAD ostaju opterećeni sukobima, sankcijama i političkim tenzijama, zbog čega se kriza na Bliskom istoku i dalje periodično rasplamsava, a sada preti da preraste u sukob mnogo većih razmera.
Izvor: Istorijski zabavnik
