Povodom izbora Mitropolita zagrebačko-ljubljanskog Porfirija za Patrijarha Srpske pravoslavne crkve, na Fejsbuk stranici Znameniti ljudi leskovačkog kraja podsećaju da je na tronu Mitropolije zagrebačke bio i Damaskin, naše gore list, doktor filozofije, član sinoda SPC i profesor Bogoslovije Sv. Save.
Mitropolit Damaskin objavljivao je svoje radove iz liturgike, pastirskog bogoslovlja, omilitike i crkvene muzike u bogoslovskim časopisima. NJegovo životno delo „Srpsko crkveno pojanje“, ugledalo je sveta posle njegove smrti.
Svetovni život
Rođen je u Leskovcu 20. juna 1892. godine od roditelja Jovana, trgovca, i majke Paraskeve. Sverovno ime mu je Dragutin Grdanički. Posle zadršene osnovne škole upisao se u devetorazrednu Bogosloviju svetoga Save u Beogradu i završio je 1912. Istovremeno je pohađao i Muzičku školu u Beogradu. Posle završene bogoslovije predavao je muziku u Prvoj kragujevačkoj gimnaziji, a potom se upisao na Duhovnu akademiju u Petrogradu.
Monaški život
Pre polaska u Rusiju zamonašio ga je u manastiru Rakovici sinđel Platon (Jovanović), potonji episkop banjalučki, a mitropolit Dimitrije (Pavlović) rukopoložio ga je u čin jerođakona. Duhovnu akademiju završio je sa stepenom kandidata bogoslovlja 1917. godine. Potom je završio Filozofski fakultet u Frajburgu u Švajcarskoj, gde je promovisan za doktora filozofije.
Za vreme Prvog svetskog rata bio je u Oksfordu paroh i veroučitelj našoj izbegličkoj koloniji, a izvesno vreme i vojni sveštenik Druge dobrovoljačke divizije u Rusiji. Od 1918. godine nalazio se položaju profesora Bogoslovije svetoga Save u Engleskoj, Beogradu i Sremskim Karlovcima. Od 1922. do 1923. sinđel Damaskin je bio na položaju prvog sekretara Srpske patrijaršije i profesor na Bogosloviji u Sremskim Karlovcima, a septembra 1924. izabran je za docenta Bogoslovskog fakulteta u Beogradu.
Na ovom položaju ga je zatekao izbor za episkopa mukačevsko-prešovskog novoosnovane Čehoslovačke pravoslavne crkve 1931.
Episkopsko zvanje
U novoustanovljenoj Mukačevsko-prešovskoj eparhiji episkop Damaskin je vratio svu inteligenciju iz unijatstva u pravoslavlje, doneo Ustav eparhije, podigao veći broj hramova, uputio na školovanje u srpske bogoslovske škole zavidan broj svešteničkih kandidata i podigao u Mukačevu zgradu episkopije.
Po svome pristanku episkop Damaskin premešten je 1938. na katedru Eparhije američko-kanadske. Najveću pažnju posvetio je crkvenoj prosveti uopšte, a posebno nedeljnim crkvenim školama. Za njegovo vreme je Crkveno-narodni sabor dopunio Eparhijski ustav, donet za vreme episkopa Mardarija. Po svome pristanku izabran je za episkopa banatskog 1939. godine.
U Vršcu je episkop Damaskin pokrenuo Banatski vesnik i pokušao da preko Crkvene muzičke škole obrazuje kadar crkvenih pojaca i dirigenata, ali je Drugi svetski rat omeo sve njegove plemenite namere.
20. maja 1947. godine na prvom posleratnom redovnom zasedanju Svetog arhijerejskog sabora prilikom popunjavanja upražnjenih eparhija izabran je za mitropolita zagrebačkog.
Umro je posle kraće bolesti 7. oktobra 1969. godine u Beogradu u 77 godinu života gde je došao kao član Sv. Sinoda Srpske pravoslavne crkve. Sahranjen u manastiru Vavedenju u kome je sahranjen i njegov prethodnik mitropolit Dositej.
Ako stepropustili...
