Proljeće na moje rame slijeće, đurđevak zeleni, svima osim meni – Đurđevdan je, zapevao je jedan od članova sarajevske grupe “Sloga“, u vozu, koji se, sa 3.000 Srba u vagonima, uputio ka Jasenovcu. Slobodu je dočekalo oko 200 njih. Reči pesme su sačuvali preživeli.
Srbi su se, tog maja 1942. godine, u Sarajevu, po naređenju policije NDH, “pripremali“ za Đurđevdanski uranak. Pridruženi su im zatvorenici iz nekoliko logora i zatvora. Svi su ukrcani u voz smrti, spreman za Jasenovac.
Na vagonima je pisalo “sedam konja ili 40 ljudi“, a ustaše su u svaki ugurale po dve stotine duša. Tokom puta, ljudi su, zbog straha, neizvesnosti, gladi i žeđi, upadali u krize. Jedan od njih, član sarajevske grupe “Sloga“, zapevao je:
Proljeće na moje rame slijeće, đurđevak zeleni, svima osim meni….
Pesma se prenosila iz vagona u vagon, a prema svedočenjima, ustaše su, zbog toga, zatvorile prozore na vagonima.
Od 3.000 zatvorenika, uglavnom omladinaca, koji su napustili Sarajevo, u Jasenovac je stiglo oko 2.000. Ostali su preminuli u putu.
Oslobođenje je dočekalo samo njih 200.
Zahvaljujući njima, među kojima je bio i kasnije istaknuti profesor i istoričar Žarko Vidović, sačuvana je priča o vozu smrti i nastanku pesme “Đurđevdan“.
Iako to nikada zvanično nije potvrdđeno, veruje se da je upravo ona uzeta kao osnova za prerađeni i čuveni istoimeni hit Bijelog dugmeta.
S. Stojiljković
Izvor/Wikipedia
