Leskovac je oslobođen od Turaka 11. po starom, a 24. decembra 1877. godine, po novom kalendaru, tokom Drugog srpsko-turskog rata, čime je započeto jedno od najznačajnijih poglavlja u istoriji našeg grada i čitavog juga Srbije. Sloboda nakon 424 godine ropstva
U oslobođeni grad prvi je ušao Nikola Kole Rašić, sa svojim odredom i prethodnicom srpske vojske, gde se obratio narodu i simbolično označio kraj viševjekovne osmanske vlasti. Po nalogu Vrhovne komande, Rašić je nastavio delovanje ka okolnim mestima, organizujući ustanak u pravcu Vlasotinca, Rudara i Turekovca. U tom pohodu pridružili su mu se i vlasotinački ustanici, koji su prethodno razoružali oko 170 turskih vojnika.
Iako su srpske snage oslobodile šire područje, zahvaljujući zalaganju kneza Milana, ministra Jovana Ristića i pukovnika Lešjanina, Sanstefanskim sporazumom (3. mart 1878. godine) Srbiji su priznati Niš i Leskovac, dok su ostali krajevi ostali van njenih granica. Međutim, diplomatskim naporima na Berlinskom kongresu (12. jun 1878), Srbija je dobila i pirotski i vranjski okrug, kao i Mali Zvornik, čime je znatno proširena njena teritorija.
U trenutku oslobođenja, Leskovac je već bio jedan od najvećih zanatskih i trgovačkih centara u Srbiji. Sredinom 19. veka grad je imao čak 13 tekstilnih fabrika, što mu je kasnije donelo čuveni nadimak – „Mali Mančester“.
Razvoju Leskovca pogodovale su brojne okolnosti. Grad se nalazio na raskršću važnih trgovačkih puteva, a zbog povoljne konfiguracije terena, postao je jedini pravi urbani centar na prostoru od bugarske granice do Prištine. Dodatnu snagu davala je Leskovačka kotlina, jedna od najplodnijih oblasti u Srbiji, kao i izuzetno razvijeno zanatstvo i trgovina.
Zahvaljujući tome, Leskovac je postao društveni i privredni centar kome su gravitirale oblasti Puste reke, Jablanice, Vlasine, Poljanice i Zaplanja, a svemu tome značajno je doprinela i poslovna preduzimljivost leskovačkih trgovaca, po kojoj je grad bio nadaleko poznat.
Zanimljivost: upravo u periodu nakon oslobođenja, Leskovac započinje ubrzan industrijski razvoj, koji će krajem 19. i početkom 20. veka grad svrstati među najrazvijenije industrijske centre u tadašnjoj Srbiji.
