Leskovačko udruženje građana “Zeleni ustanak” je uz podršku xEco – Ekstremne ekologije i u okviru svoje internet prezentacije www.zeleniustanak.rs razvilo posebnu web stranicu na kojoj građani mogu pratiti kvalitet vazduha u Leskovcu u realnom vremenu.
Novorazvijena web stranica prikuplja merenja u realnom vremenu sa svih senzora za merenje koncentracije suspendovanih PM2.5 čestica u vazduhu postavljenih u Leskovcu nakon prošlogodišnje akcije udruženja, uredjuje ih na satnom nivou i prikazuje u prilično jednostavnoj formi zajedno sa zdravstvenim preporukama.
Inače prvobitna ideja u Udruženju je bila da se ta web stranica prikazuje u realnom vremenu na LED bilbordu u centru Leskovcu. Međutim sofver koji upravlja LED bilbordima još uvek nema tehničkih mogućnosti za tako nešto.
Saopštenje za javnost „Zelenog ustanka“ prenosimo u celosti:
Vrednovanje i rangiranje kvaliteta vazduha se vrši prema metodologiji Evropske agencije za životnu sredinu (EEA – European Environment Agency). I to uvođenjem raspona indeksa kvaliteta vazduha u 6 kategorija u zavisnosti od koncentracije (usrednjene na sat vremena) najfinijih, pa time i najštetnijih po zdravlje, suspendovanih PM2.5 čestica. Sračunati indeksi su dopunjeni i zdravstvenim preporukama kako bi građani bili u mogućnosti da na vreme smanje štetan uticaj visokih koncentrcija suspendovanih PM2.5 čestica na svoje zdravlje, a posebno deca i odrasli sa respiratornim problemima i srčanim oboljenjima.
Podsećamo da je isto udruženje prošle godine pokrenulo akciju postavljanja senzora za merenje nakon koje sada u Leskovcu ima 6 takvih senzora. U planu je instalacija i dodatnih 4-5 senzora nakon što se tržište elektronskih čipova malo stabilizuje odnosno njihova cena padne na razuman nivo. Prošlogodišnja akcija je inače pokrenuta u saradnji sa prvom srpskom građanskom mrežom za otvorene podatke merenja koncentracije čestica zagađivača “Vazduh građanima” kao i Internet društvom Srbije koje između ostalog aktivno radi na promociji i široj upotrebi internet tehnologija u rešavanju ekoloških problema.
Sve ovo naravno predstavlja samo prvi korak ka čistijem i zdravijem vazduhu u Leskovcu na kom moramo da radimo svi zajedno, i pojedinci i udruženja i gradska uprava i druge nadležne institucije. I to na primer unapređenjem i/ili zamenom individualnih ložišta na čvrsta goriva, većom upotrebom slorane energije kako za toplu vodu tako i za napajanje električnom energijom pogotovu imajući u vidu veoma dobar geografski položaj Leskovca za tako nešto kao i od skora dostupne subvencije i zakonski regulisanu mogućnost da svaki potrošač može postati i proizvođač električne energije, ograničenom upotrebom automobila u užem gradskom centru, izgradnjom biciklističkih staza i većom upotrebom bicikala i trotineta za kretanje po gradu, i sl.
Pored svega toga javne zelene površine imaju posebnu i veoma bitnu ulogu u unapređenju kvaliteta vazduha u gradskim sredinama i predstavljaju svojevrsna pluća svakog grada. Stoga je adekvatno i pravovremeno urbanističko planiranje u tom domenu veoma bitno. Prema Generalnom urbanističkom planu Leskovca (GUP-u) stepen ozelenjenosti koji predstavlja odnos ukupne površine zelenila prema broju stanovnika u Leskovcu iznosi samo 6.6 m2 po stanovniku dok njegova minimalna vrednost treba da bude 25 a preporučena između 30 i 80. Prema tome evidentan je nedostatak zelenila u Leskovcu pa je u nacrtu Izmena i dopuna GUP-a do 2025. godine koji je do skora bio na javnom uvidu jasno naglašeno da je potrebno formirati nove javne zelene površine u gradu a sve postojeće zadržati.
Međutim, u praksi se vrlo često prilikom izrade, izmena i dopuna planova nižeg reda odnosno planova generalne regulacije takve i jasne smernice planova višeg reda zanemaruju i uglavnom vrši prenamena zemljišta u višeporodično stanovanje kako bi se dalje omogućila izrgadnja višespratnica.
Iz udruženja podsećaju da se upravo tako nešto desilo i 2010. godine sa lokacijom kod “Pepeljuge” čime je planski omogućena gradnja višespratnice u parkiću i igralištu za decu. Takve planske i “nenamerne” greške je sada i nakon više od deset godina malo teže, ali naravno ipak moguće ispraviti.
Svaka čast!